روش‌ها، ضوابط و هزینه‌های اخذ اقامت تحصیلی در جمهوری ارمنستان

تحلیل حقوقی و کاربردی بر اساس قوانین مهاجرت، اصلاحاتعوارضدولتی

مقدمه

ارمنستان به عنوان یکی از مقاصد محبوب آموزشی در منطقه، شرایط نسبتاً هموار و قوانین شفافی برای اعطای اقامت به متقاضیان بین‌المللی ارائه می‌دهد. چارچوب قانونی حقوق و اقامت اتباع خارجی در این کشور بر اساس قانون اتباع خارجی جمهوری ارمنستان (Law on Foreigners) و قانون عوارض دولتی (Law on State Duties) تنظیم می‌شود. با اصلاحات ساختاری اخیراً تصویب‌شده در قوانین مهاجرتی، تحولات مهمی در نحوه ارائه درخواست، تعرفه‌ها و اقامتمتقاضیانصورتگرفتهاست.

۱. چارچوب حقوقی و ساختار اقامت تحصیلی

• نوع اقامت: اقامت تحصیلی در ارمنستان در دسته «کارت اقامت موقت» (Temporary Residence Permit/Card) قرار دارد.
• مدتاعتبار: ایناقامتیک‌سالهصادرمی‌شود و تاپایاندورهتحصیلسالانهقابلتمدیداست بجز دوره های کوتاه مدت زبانکه به همان تعدادماه صادر میگردد.
• مرجع صادرکننده: اداره مهاجرت و شهروندی زیر نظر وزارت امور داخلی ارمنستان (MCS) از طریق پلتفرم‌های رسمی الکترونیکی.

۲. شیوه‌ها و مسیرهای اصلی اخذ اقامت تحصیلی

مسیر اول: دانش‌آموزان زیر ۱۸ سال (مدارس و مقاطع پیش‌دانشگاهی)

طبق قوانین مهاجرتی ارمنستان، کودکان و افراد زیر ۱۸ سال نیز در صورت ثبت‌نام رسمی در مدارس (دولتی یا خصوصی) یا کالج‌ها و مراکز آموزشی مجاز، واجد شرایط اخذ کارت اقامت موقت تحصیلی هستند.شرایط و مدارک اختصاصی افراد زیر ۱۸ سال: ۱. قیمومیت و نماینده قانونی: حضور یکی از والدین یا سرپرست قانونی با مدارک اثبات‌کننده (شناسنامه/گواهی ولادت ترجمه‌شده و رضایت‌نامه رسمی/وکالت‌نامه قیمومیت) الزامی است.۲. قرارداد ثبت‌نام مدرسه: ارائه گواهی ثبت‌نام و قرارداد رسمی از مدرسه مورد تأیید وزارت آموزش، علم، فرهنگ و ورزش ارمنستان (MoCSES).۳. اقامت همزمان سرپرست: معمولاً یکی از والدین می‌تواند بر اساس تمکن مالی، اقامت فرزند یا پیوند خانوادگی (Family Reunification) اقامت موقتهمراهدریافتکند.

مسیر دوم: آموزش عالی و دانشگاهی (Undergraduate & Postgraduate)

• ثبت متمرکز: از طریق سامانه متمرکز وزارت آموزش ارمنستان (fs.emis.am) اقدام می‌شود.
• دستور وزیر (Hramān): دانشجو پس از تأیید مدارک تحصیلی توسط وزارت آموزش ارمنستان و صدور دستور رسمی ثبت‌نام توسط وزیر، وارد مرحله نهایی اخذ اقامت می‌شود.
• حق کار دانشجویی: دانشجویان دانشگاهی دارنده اقامت تحصیلی بر اساس قانون، اجازه کار قانونی (بدون نیاز به اخذ مجوز کار جداگانه یا Work Permit) در طول دوران تحصیل را دارند.

مسیر سوم: دوره‌های آموزشی غیررسمی و زبان (Non-Formal Education)

با اصلاحات جدید قانون، ثبت‌نام در دوره‌های رسمی آموزش زبان یا دوره‌های تخصصی مهارتی موسسات مجاز که دارای تأییدیه رسمی سامانه وزارت آموزش هستند نیز می‌تواند مبنای درخواست اقامت موقت باشد.

۳. تحول مهم: اصلاحات عوارض و قوانین مهاجرت (تغییرات هزینه‌ای)

• بر اساس لایحه تصویب‌شده جهت اصلاح قانون اتباع خارجی و عوارض دولتی، سامانه و قوانین مهاجرتی ارمنستان دچار تغییرات مالی و ساختاری زیر می‌شود:۱. افزایش عوارض دولتی اقامت یک‌ساله:
• تعرفه قبلی: ۱۰۵,۰۰۰ درام ارمنستان (AMD).
• تعرفه جدید (از نوامبر): هزینه عوارض اقامت موقت به ۱۵۰,۰۰۰ درام (به همراه ۵,۹۵۰ درام هزینه صدور کارت فیزیکی، مجموعاً ۱۵۵,۹۵۰ درام) افزایش می‌یابد.
• (توضیح: دانشجویان دانشگاهی که پیش‌تر از پرداخت عوارض معاف بودند، طبق قانون جدید مستلزم پرداخت این هزینه‌ها یا پیروی از شیوه‌نامه‌های پلتفرم جدید ثبت درخواست می‌شوند).۲. غیرقابل استرداد بودن هزینه: هزینه دریافتی پرداختی به اداره مهاجرت، در صورت ریجکت یا رد درخواست، استرداد نخواهد شد.۳. دیجیتالی‌شدن کامل: سامانه قدیم (migration.e-gov.am) جای خود را به پلتفرم یکپارچه جدید (permit.am) می‌دهد و پروسه توسط موسسه آموزشی یا متقاضی به صورت الکترونیکی دنبال خواهد شد.

۴. مدارک مورد نیاز جهت ارائه به اداره مهاجرت

• فرم درخواست و پرسشنامه: تکمیل‌شده در سامانه الکترونیکی.
• اصل و ترجمه رسمی گذرنامه: ترجمه‌شده به زبان ارمنی و تأییدشده در دفاتر اسناد رسمی ارمنستان (Notary).
• مدارک اثبات ورود قانونی: ویزای معتبر، برگه ثبت مرزی یا مهر ورود.
• مدارک تحصیلی/مدرسه‌ای:
• برای دانشگاه: حکم وزارت آموزش (Hramān)، قرارداد تحصیلی و گواهی ثبت‌نام.
• برای دانش‌آموزان (زیر ۱۸ سال): گواهی ثبت‌نام مدرسه، ترجمه رسمی گواهی ولادت/شناسنامه، پاسپورت و مدارک اقامتی والدین/سرپرست قانونی.
• گواهی معاینات پزشکی: صادره از مراکز درمانی تأییدشده در ارمنستان.
• عکس ۳.۵ در ۴.۵ سانتی‌متر (۳ قطعه).
• فیش پرداخت عوارض دولتی: ۱۰۵,۰۰۰ درام (پیش از اجرای قانون جدید) / ۱۵۰,۰۰۰ درام (پس از اجرای اصلاحات عوارض؛ به استثنای معافیت‌های سنی زیر ۱۸ سال).

۵. مراحل اجرایی درخواست اقامت